3 LATA RZĄDÓW UŚMIECHNIĘTEJ KOALICJI

Od trzech lat tak bardzo i szczerze się uśmiecham, że aż bolą mnie mięśnie twarzy, jednakże nie przeszkodzi mi to w pochyleniu się nad osiągnięciami koalicji rządzącej pod światłym przewodnictwem Donalda Tuska, a więc zobaczmy, jak wygląda realizacja „100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów”.

    Na rozgrzewkę zacznę od segmentu tego, co rząd zrealizował ze swojego programu przez te 3 lata:

    1. Na stałe wprowadzimy finansowanie in vitro z budżetu państwa. Na finansowanie procedury in vitro przeznaczymy nie mniej niż 500 mln zł – tak, by pary, które chcą mieć dzieci, miały dostęp do najnowocześniejszych metod. – dzięki programowi na świat przyszło już 18 tys. dzieci.
    11. Zapewnimy pełny dostęp do darmowych badań prenatalnych. – badania są darmowe na NFZ od czerwca 2024 r.
    12. Zapewnimy dostęp do „antykoncepcji awaryjnej” bez recepty. – ustawa została zawetowana przez prezydenta, ale program został wprowadzony 1 maja 2024 r. w formie programu pilotażowego, w ramach którego zakup tabletki „dzień po” jest możliwy w aptekach uczestniczących w programie.
    13. Wspieramy kobiety wracające na rynek pracy po urodzeniu dziecka: w ramach programu „Aktywna mama” wypłacimy 1500 zł miesięcznie na opiekę nad dzieckiem – tzw. „babciowe”. – według informacji Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z 2 października 2026 r. po dwóch latach funkcjonowania programu ze wsparcia skorzystało prawie 680 tys. dzieci, a łączna wartość przekazanych środków przekroczyła 11 mld zł.
    17. Ocena z religii zostanie wykreślona ze świadectw szkolnych. – od 1 września 2024 r. ocena z religii bądź etyki nie jest wliczana do średniej na świadectwie szkolnym.
    18. Religia w szkołach tylko na pierwszej lub ostatniej lekcji. – od września 2025 roku religia i etyka są realizowane w wymiarze jednej godziny tygodniowo na pierwszej lub ostatniej lekcji danego dnia tygodnia.
    19. Podniesiemy zasiłek pogrzebowy do 150% płacy minimalnej – czyli od lipca 2024 będzie to 6450 zł. Obecnie to 4000 zł. – aktualnie zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł, jednakże rząd zrealizował tę obietnicę z dużym opóźnieniem.
    38. Obniżymy VAT dla sektora „beauty” do 8%. – 1 kwietnia 2024 r. weszła w życie obniżona stawka VAT-u dla tej branży.
    47. Podniesiemy kwotę świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego z 500 zł do 1000 zł. – nowe przepisy zaczęły obowiązywać 12 grudnia 2024 r., a podwyżka obejmowała świadczenia należne od 1 października 2024 r.
    48. Natychmiast przystąpimy do realizacji polityki antyprzemocowej. – 30 stycznia 2024 roku premier Donald Tusk wycofał wniosek skierowany do Trybunału Konstytucyjnego przez Mateusza Morawieckiego o zbadanie zgodności Konwencji stambulskiej z Konstytucją RP.
    49. Przywrócimy finansowanie Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111. – Ministerstwo Zdrowia przyznało Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę ponad 17,5 mln zł na prowadzenie telefonu 116 111 w latach 2024–2025.
    59. Przedstawimy projekt zwiększenia przestrzeni magazynowej i budowy nowego terminala (portu zbożowego) w Gdańsku. – premier Donald Tusk i przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury zaprezentowali plany budowy Gdańskiego Agro Terminalu. Inwestycję powierzono spółce Port Gdański Eksploatacja, należącej do grupy kapitałowej Zarządu Morskiego Portu Gdańsk. Projekt przewiduje: budowę 9 dodatkowych magazynów zbożowych, zwiększenie pojemności magazynowej z około 30 tys. do ponad 150 tys. ton, wzrost rocznych zdolności przeładunkowych spółki z 0,7 mln do około 2,9 mln ton oraz modernizację infrastruktury kolejowej, drogowej i nabrzeży. Szacowany koszt inwestycji przedstawiony w grudniu 2024 r. wynosił około 400 mln zł. 27 lipca 2026 r. Port Gdańsk poinformował o zakończeniu pierwszego etapu budowy Gdańskiego Agro Terminalu. Drugi etap ma obejmować między innymi budowę silosów i dalszą rozbudowę infrastruktury. Jego realizację zaplanowano do 2029 r.
    67. Przedstawimy akt oskarżenia wobec funkcjonariuszy MSZ odpowiedzialnych za korupcję, która doprowadziła do niekontrolowanego napływu migrantów do Polski. – do sądu skierowano akty oskarżenia w sprawie afery wizowej, w tym przeciwko byłemu wiceministrowi spraw zagranicznych.
    71. Wszyscy żołnierze niesłusznie zwolnieni po 2015 r. otrzymają możliwość powrotu do służby. – w okresie od 12 grudnia 2023 roku do 20 września 2026 roku powołano do zawodowej służby wojskowej 3 552 żołnierzy (696 oficerów, 1 445 podoficerów i 1 411 szeregowych), którzy zostali zwolnieni ze służby w latach 2015–2023.
    86. Złożymy projekt ustawy odblokowującej możliwość rozwoju energetyki wiatrowej na lądzie (zmniejszenie odległości do 500 m) z jasnymi i szybkimi regułami wydawania decyzji o budowie i przyłączeniu. Lokalne społeczności otrzymają 5% przychodów ze sprzedaży energii. – 25 czerwca 2025 r. Sejm przyjął ustawę, a następnie rozpatrzył ją Senat. 21 sierpnia 2025 r. prezydent Karol Nawrocki odmówił jej podpisania. W rezultacie proponowana zmiana minimalnej odległości do 500 m nie weszła w życie.
 

    Analiza „Faktu” podaje, że rząd zrealizował 39 konkretów, w artykule Klubu Jagiellońskiego czytamy o 34 zrealizowanych konkretach, a z tego, co ja widzę, to zrealizowanych zostało 15, skąd więc wzięły się te dwukrotnie większe liczby?

    Ano stąd, że redakcje „Faktu” i Klubu Jagiellońskiego zaliczyły do zrealizowanych obietnic również te zrealizowane częściowo lub w sposób uznaniowy, których nie da się uznać za zrealizowane albo przynajmniej nie w sposób obiektywny i przez wszystkich uznawany.

    Przedstawiam więc listę konkretów, które na stronie „100 konkretów” są oznaczone jako „zrealizowane”, a nie powinny być.

    5. Przedsiębiorcy zapłacą podatek dochodowy dopiero po otrzymaniu środków z tytułu zapłaconej faktury (kasowy PIT). – 27 września 2024 r. Sejm przyjął ustawę wprowadzającą kasowy PIT. Przepisy weszły w życie 1 stycznia 2025 r. Dzięki nim uprawnieni przedsiębiorcy mogą rozliczać przychody dopiero po otrzymaniu zapłaty za sprzedany towar lub wykonaną usługę. Dotyczy to jednak tylko przedsiębiorców, których przychody wynoszą nie więcej niż 2 mln zł, a obietnica nie mówi nic o limicie przychodów, mówi ogólnie o „przedsiębiorcach”, więc została zrealizowana częściowo.
    6. Podniesiemy wynagrodzenia nauczycieli o co najmniej 30%. Nie mniej niż 1500 zł brutto podwyżki dla nauczyciela. Wprowadzimy stały system automatycznej rewaloryzacji. Przywrócimy autonomię i prestiż zawodu nauczyciela – mniej biurokracji, większa niezależność w doborze lektur, rozszerzaniu tematów. – podwyżki o co najmniej 30% i nie mniej niż 1500 zł brutto dla nauczycieli zostały wprowadzone 1 stycznia 2024 r. Rząd nie wprowadził jednak stałego mechanizmu automatycznej waloryzacji wynagrodzeń nauczycieli, który systemowo wiązałby ich płace z określonym wskaźnikiem, np. przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. Dodatkowo w odpowiedzi na interpelację z 15 czerwca 2026 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że nie opracowano jeszcze projektu ustawy ani założeń legislacyjnych wprowadzających systemowe zmiany w tym zakresie, czyli nie poczyniono kroków w kierunku realizacji tej części obietnicy. Jeżeli chodzi o kwestię „przywrócenia autonomii i prestiżu zawodu nauczyciela – mniej biurokracji, większa niezależność w doborze lektur i rozszerzaniu tematów”, to nie jesteśmy w stanie obiektywnie ocenić, czy ten punkt został zrealizowany, a samo enigmatyczne zapewnienie o „przywróceniu autonomii i prestiżu nauczyciela” jest nieweryfikowalne i uznaniowe. Warto też dodać, że nie da się systemowo i odgórnie przywrócić prestiżu nauczyciela, gdyż jest to bardzo osobiste i subiektywne odczucie, więc ten punkt nie może być oznaczony jako zrealizowany, bo zwyczajnie nie da się tego zrobić.
    33. Wprowadzimy „Urlop dla przedsiębiorców”: jeden miesiąc wolny od składek na ubezpieczenia społeczne i świadczenie urlopowe w wysokości połowy płacy minimalnej. – rząd wprowadził tzw. wakacje składkowe, dzięki którym uprawnieni przedsiębiorcy (prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą lub będący mikroprzedsiębiorcami wpisanymi do CEIDG, ubezpieczający maksymalnie 10 osób, wliczając siebie, mieszczący się w określonym limicie obrotów) mogą raz w roku uzyskać zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za jeden miesiąc. Nie wprowadzono jednak drugiego elementu obietnicy, czyli świadczenia urlopowego w wysokości połowy płacy minimalnej. Obietnica została więc zrealizowana w połowie, i to częściowo, bo w tekście obietnicy nie ma mowy o kryteriach uprawniających do uczestnictwa w „urlopie dla przedsiębiorców”.
    34. Wrócimy do ryczałtowego systemu rozliczania składki zdrowotnej. Skończymy z absurdem składki zdrowotnej od sprzedaży środków trwałych. – rząd wyłączył przychody ze sprzedaży środków trwałych z podstawy obliczania składki zdrowotnej, ale nie przywrócił w pełni ryczałtowego systemu jej rozliczania. Rząd zapowiedział zmianę sposobu obliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. W marcu 2024 r. przedstawił propozycję, zgodnie z którą od 2025 r. składka dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej miała wynosić 9% z 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli około 310 zł miesięcznie w warunkach 2025 r. Jednak plan szerszej reformy, która miała wejść w życie w 2026 r., napotkał przeszkody. Prezydent zawetował ustawę obniżającą składkę zdrowotną, przez co zaproponowane zmiany nie weszły w życie w planowanym kształcie. W rezultacie nie przywrócono w pełni ryczałtowego systemu rozliczania składki zdrowotnej, czyli obietnica nie została zrealizowana w pełni.
    41. Złożymy gotowy projekt ustawy o podwyższeniu renty socjalnej do wysokości minimalnego wynagrodzenia. – rząd doprowadził do uchwalenia ustawy zwiększającej wsparcie dla części osób pobierających rentę socjalną, ale nie podniósł samej renty socjalnej do wysokości minimalnego wynagrodzenia. Projekt ustawy dotyczący podwyższenia renty socjalnej znajdował się już w Sejmie od 2023 r. Był to projekt obywatelski, który przeszedł do kolejnej kadencji parlamentu. Rząd nie musiał więc składać nowego projektu, aby rozpocząć nad nim prace. 27 września 2024 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o rencie socjalnej, a 29 października 2024 r. podpisał ją prezydent. Przepisy weszły w życie 1 stycznia 2025 r. Najważniejsze jest jednak to, że ostateczna wersja ustawy nie podniosła renty socjalnej do wysokości minimalnego wynagrodzenia. Zamiast tego wprowadzono dodatek dopełniający dla osób pobierających rentę socjalną, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Nie przysługuje on automatycznie wszystkim osobom pobierającym rentę socjalną, czyli obietnica nie została zrealizowana w formie przedstawionej w „100 konkretach”.
    42. Odpolitycznimy szkoły. Natychmiast wycofamy przedmiot HiT. Wprowadzimy praktyczne, a nie ideologiczne podstawy programowe i podręczniki, tworzone i zatwierdzane przez ekspertów i nauczycieli praktyków w Komisji Edukacji Narodowej, a nie przez polityków. – Historia i Teraźniejszość została wycofana, ale postulat odpolitycznienia szkół jest uznaniowy i nie możemy uznać go obiektywnie za zrealizowany, to samo tyczy się „praktycznej, a nie ideologicznej podstawy programowej”.
    43. Uwolnimy nasze dzieci od ciężkich plecaków – w każdej szkole postawimy indywidualne szafki dla dzieci, a każdy podręcznik będzie miał wersję elektroniczną. – część dotycząca elektronicznej wersji podręczników została zrealizowana, jednak postulat indywidualnych szafek dla dzieci w każdej szkole nie został zrealizowany.
    45. Zlikwidujemy prace domowe w szkołach podstawowych. Wprowadzimy szeroką ofertę bezpłatnych zajęć pozalekcyjnych w szkole. Przeznaczymy dodatkowe pieniądze na zajęcia rozwijające zdolności uczniów i wyrównujące szanse, sport, rozwijanie zainteresowań. Zapewnimy pomoc w szkole zamiast korepetycji w domu. – prace domowe w szkołach podstawowych nie zostały zlikwidowane, tylko zastąpione nieobowiązkową wersją, a obietnica „wprowadzenia szerokiej oferty zajęć pozalekcyjnych w szkole” jest uznaniowa, bo pojęcie „szeroka oferta” jest na tyle pojemne, że nie możemy obiektywnie określić, czy obietnica została spełniona.
    46. Wprowadzimy ustawę o związkach partnerskich. – rząd przygotował projekt ustawy regulującej sytuację prawną par nieformalnych, a parlament go uchwalił, jednak ustawa została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Sejm nie zdołał odrzucić weta. Uchwalenie ustawy przez parlament nie wyczerpuje punktu o wprowadzeniu ustawy, więc obietnica nie została spełniona.
    50. Odwołamy Mikołaja Pawlaka z funkcji Rzecznika Praw Dziecka i powołamy na to stanowisko osobę, dla której dobro dzieci będzie priorytetem. – w tym przypadku warto sięgnąć jeszcze do opisu pod tą obietnicą, a mianowicie: „Mikołaj Pawlak przestał pełnić funkcję Rzecznika Praw Dziecka z dniem 20 grudnia 2023 roku. Nowym Rzecznikiem Praw Dziecka została Monika Horna-Cieślak – prawniczka, która jest prawdziwą przyjaciółką dzieci i walczy o ich prawa!”. Pomijając zupełnie osobę Mikołaja Pawlaka, Pani Horna-Cieślak przez całą swoją kadencję zasłynęła dwiema rzeczami: awanturą z lodziarnią, która rozdawała lody dzieciom za świadectwo z wyróżnieniem, oraz awanturą z przechodniem na ulicy, któremu następnie odebrano dzieci za rzekomą przemoc wobec dziecka. Sam zapis o „powołaniu na to stanowisko osoby, dla której dobro dzieci będzie priorytetem” jest wystarczającym powodem, by uznać ten punkt za niezrealizowany ze względu na uznaniowość treści, a dodając do tego działalność Pani Rzecznik, jest to tym bardziej uznaniowe i kontrowersyjne stwierdzenie.
    68. W spółkach z udziałem Skarbu Państwa zwolnimy wszystkich członków rad nadzorczych i zarządów. Przeprowadzimy nowy nabór w transparentnych konkursach, w których decydować będą kompetencje, a nie znajomości rodzinne i partyjne. – w spółkach z udziałem Skarbu Państwa zostali zwolnieni prawie wszyscy członkowie rad nadzorczych i zarządów, jednak część mówiąca o zastąpieniu ich specjalistami wyłonionymi w transparentnych konkursach jest uznaniowa i łatwiej jest dowieść jej niespełnienia niżeli spełnienia.
    69. Przywrócimy przejrzystość finansów publicznych. Przedstawimy białą księgę stanu finansów publicznych na koniec 2023 r. Winnych przestępstw urzędniczych pociągniemy do odpowiedzialności. W ciągu 100 dni ujawnimy plany finansowe i wszystkie wydatki funduszy poza budżetem. – rząd opublikował Białą Księgę finansów publicznych, ale zrobił to po upływie pierwszych 100 dni. Nie zrealizowano też w pełni pozostałych elementów obietnicy: ujawnienia wszystkich wydatków funduszy pozabudżetowych i pociągnięcia do odpowiedzialności osób winnych przestępstw urzędniczych.
    78. Uzyskamy pieniądze z funduszy unijnych i wrócimy do grupy decyzyjnej w instytucjach UE. – pierwszą część obietnicy możemy uznać za zrealizowaną, jednak warto zaznaczyć, że zarówno KPO, jak i program SAFE to pożyczki, a nie darowane nam pieniądze. Druga część, mówiąca o powrocie do grupy decyzyjnej w UE, jest uznaniowa i nie można obiektywnie ocenić, czy została zrealizowana.
    82. Powołamy Ministerstwo Przemysłu z siedzibą na Śląsku. – ministerstwo zostało powołane i zakończyło swoją działalność w sierpniu 2025 r. Aktualnie w budynku byłego Ministerstwa Przemysłu znajduje się druga siedziba Ministerstwa Energii. Obietnica została zrealizowana, ale obecnie nie powinna być za taką uznawana, bo Ministerstwo Przemysłu nie funkcjonuje.
    83. Język śląski zostanie uznany za język regionalny. Ponownie złożymy ustawę, która nada językowi śląskiemu status języka regionalnego, a tym samym odpowie na oczekiwania Ślązaków. – ustawa została przyjęta przez parlament, a następnie zawetował ją prezydent Duda; obietnica mówi o „uznaniu śląskiego za język regionalny”, co nie miało miejsca, a samo przyjęcie ustawy przez parlament nie powinno powodować uznania tego punktu za zrealizowany.

    87. „Zamrozimy” ceny gazu w 2024 r. dla gospodarstw domowych i odbiorców wrażliwych na poziomie cen z 2023 r. – rząd utrzymał zamrożone ceny gazu na poziomie z 2023 r., ale tylko przez pierwsze sześć miesięcy 2024 r. Od 1 lipca ceny wzrosły, więc postulat został zrealizowany tylko częściowo.

    94. Skończymy z przekazywaniem środków organizacjom nacjonalistycznym. Wzmocnimy system ekspercki, a politycy nie będą już rozdawać dotacji wg własnych preferencji. – rząd ograniczył finansowanie niektórych organizacji i instytucji wspieranych przez poprzednią ekipę, przeprowadził kontrole oraz zmienił zasady przyznawania części dotacji. Nie wykazano jednak, że całkowicie wyeliminowano polityczne wpływy na podział środków publicznych. Także samo stwierdzenie „organizacje nacjonalistyczne” jest na tyle pojemne i ogólnikowe, że nie można uznać obietnicy za zrealizowaną.
    99. Odpolitycznimy i uspołecznimy media publiczne. Zlikwidujemy Radę Mediów Narodowych. Natychmiast zatrzymamy finansowanie fabryki kłamstw i nienawiści, jaką stała się TVP i inne media publiczne. Zgodnie z naszym zobowiązaniem przeznaczymy 2 mld zł z TVP na leczenie raka. – odpolitycznienie i uspołecznienie mediów publicznych jest bardzo subiektywną kwestią, jednak większość zgadza się co do tego, że media publiczne nadal są tubą propagandową rządu. Rada Mediów Narodowych nie została zlikwidowana. We wrześniu 2026 r. Sejm rozpatrywał jej sprawozdanie z działalności za 2025 r., co potwierdza, że organ nadal istnieje. Ministerstwo Kultury przygotowało projekt ustawy, który przewiduje likwidację Rady i przekazanie jej kompetencji KRRiT. Samo przygotowanie projektu nie jest jednak równoznaczne z wejściem zmian w życie. Jeżeli chodzi o „natychmiastowe zatrzymanie finansowania”, to według analizy Demagoga w 2024 r. Telewizja Polska otrzymała około 1,68 mld zł ze środków Ministerstwa Kultury na realizację ustawowych zadań związanych z misją publiczną. Polskie Radio otrzymało około 285 mln zł, a Polska Agencja Prasowa 22 mln zł. Także w pierwszej połowie 2026 r. publiczne spółki medialne otrzymywały środki z abonamentu. KRRiT poinformowała, że przekazała im w tym okresie ponad 241 mln zł, a dodatkowo prawie 50 mln zł ze środków zwróconych przez sądy z depozytów. Kwestia przeznaczenia 2 mld zł z TVP na leczenie raka także dowodzi, że obietnica nie została zrealizowana. W styczniu 2024 r. przyjęto ustawę okołobudżetową, która umożliwiła przekazanie do 3 mld zł Narodowemu Funduszowi Zdrowia. Środki miały służyć kilku celom zdrowotnym, w tym leczeniu onkologicznemu, psychiatrii dzieci i młodzieży oraz leczeniu chorób rzadkich. Jednak sama możliwość przekazania pieniędzy na podstawie ustawy nie dowodzi, że dokładnie 2 mld zł z TVP zostały faktycznie wydane na leczenie raka. Aby to ustalić, należałoby prześledzić wykonanie budżetu NFZ i rzeczywiste wydatki na świadczenia onkologiczne.
    100. Zniesiemy cenzurę nałożoną na polską kulturę. – ten punkt także nie może zostać uznany za zrealizowany, ponieważ jest on uznaniowy i u swych samych podstaw wychodzi z założenia, że na polską kulturę była nałożona cenzura, czego nie da się obiektywnie udowodnić.

    Tekst ten jest na tyle długi, że zakończenie, jak przystało na dobry artykuł, powinno być nagrodą dla czytelnika za to, że wytrwał. Nie będę się jednak tu unosił i próbował zakończyć jakimś pięknym zdaniem. Zacytuję jedynie fragment ciekawej skądinąd książki Szczepana Twardocha „Null”: „Ty również uwierzyłeś kiedyś tej pięknej propagandzie, która, chociaż nie do końca zgodna z rzeczywistością, odpowiadała przecież jakiejś prawdzie”.


Tekst nie ma na celu nikogo urazić.